Chào anh: qua vấn đáp với anh từ trước đến giờ em xin tóm tắt hiểu biết của mình - anh thấy có đúng ko ạ: 1.THIỀN LÀ KHÔNG SUY NGHĨ, TÂM TRÍ (cái đầu) phải ko ạ? 2.Cảm giác, cảm xúc ko thuộc thiền anh nhỉ?

Nếu bạn chỉ cố hiểu thiền qua nghĩa của ngôn từ sẽ tạo ra nhiều lẫn lộn trong việc lĩnh hội nghĩa đích thực của nó khi có nhu cầu diễn đạt cho người khác hiểu. Nếu bạn thực sự là người tìm kiếm ‘Sự thật’ nên tìm nghĩa của nó qua thực nghiệm thiền để nhận ra nó, để biết nó là gì từ sự cảm nhận, từ sự thể nghiệm riêng của mình - để biết nó là gì, cách duy nhất là trở thành chính nó.

Thiền là tính biết mọi thứ đang xảy ra y như nó vậy trong vô ký - vô ký có nghĩa là không đem hiểu biết của ký ức can thiệp vào cái đang có ở hiện tại mang ý nghĩa nào đó. Ngắn gọn lại, thiền là tính biết phản ánh thực tại ‘như thị’ trong vô nghĩ.

Như bạn hiểu và nói, “Thiền là không suy nghĩ?”, với người ‘biết’ sẽ hiểu ý bạn muốn nói, “Biết cái gì đó đang xảy ra trong vô nghĩ là thiền”. Nhưng với bạn có thể là sự lẫn lộn, hiểu sai mà bạn không lường tới, ví dụ, người chết không còn suy nghĩ, người sống trong hôn mê vô ý thức cũng không suy nghĩ thì không phải là thiền - bởi không có tính biết trong đó.

Thế thì, khi có tư duy biết đang có tiến trình của ý nghĩ, không tư duy biết đang vô nghĩ; có cảm giác, có cảm xúc biết đang có tiến trình đang xảy ra; hoặc cảm giác hay cảm xúc của trạng thái tự nhiên của bản năng, hoặc của trạng thái có tâm trí can thiệp vào mang ý nghĩa nào đó. Trong đó, ý nghĩ-cảm giác-cảm xúc là cái gi đó, tính biết là cái gì đó khác tách biệt (không có sự đồng nhất) thế thì đó là trạng thái thiền; ngược lại thiếu vắng tính biết trong tiến trình xảy ra (có sự đồng nhất vào diễn giải của tâm trí) đó là trạng thái vô thiền (không phải thiền).