OT/=CHÚ TÂM; CHÍNH NIỆM VÀ TÀ NIỆM

CHÚ TÂM; CHÍNH NIỆM VÀ TÀ NIỆM

- Người đời thường trăm phần trăm mịt mù không rõ vì hàng ngày cứ đem suy nghĩ tính toán làm nhà cửa, chợt nghe nói không có chỗ để suy nghĩ thì cảm thấy hoang mang mịt mù, chẳng có chỗ dựa. Không biết ngay nơi chẳng có chỗ dựa đó tức là chỗ an thân lập mạng của chính mình.

Có lẽ ông ấy (Đại Huệ) đang nói điều đó về bản thân ông ấy. Bảo bất kì nhà tư tưởng nào, "Ông phải không nghĩ; chỉ thế thì ông mới có thể đi vào trong ngôi đền của thiền," và ông ấy không thể nào quan niệm được ý tưởng này - không có suy nghĩ sao? Ông ấy lập tức hình dung rằng không suy nghĩ ông ấy sẽ rơi vào trong bóng tối, trong trống rỗng, trong dốt nát, trong ngu xuẩn - không có suy nghĩ, ông ấy sẽ bị mất. Suy nghĩ là ánh sáng duy nhất ông ấy có.

Ông ấy đang nói điều đó về người khác, nhưng cảm giác của tôi (Osho-diễn giả) là nó là kinh nghiệm riêng của ông ấy.

- ... Chợt nghe nói không có chỗ để suy nghĩ thì cảm thấy hoang mang mịt mù, chẳng có chỗ dựa. Không biết ngay nơi chẳng có chỗ dựa đó tức là chỗ an thân lập mạng của chính mình.

Nếu chính niệm hiện tiền mãi mãi,

Bây giờ thỉnh thoảng ông ấy nói ngu tới mức điều ngạc nhiên là ông ấy đã từng được coi là thầy lớn. Ông ấy đang nói: Nếu chính niệm... điều có nghĩa là có khả năng của tà niệm. Không có khả năng nào của tà niệm, của chú tâm sai. Niệm, chú tâm, đơn giản là nhận biết. Nó là từ sai cho nhận biết, nhưng nó thực tại có nghĩa nhận biết.

Phật đã dùng một từ mà đã được dịch sang mọi ngôn ngữ này: Trung Quốc, và Nhật Bản, và Hàn Quốc. Từ đó là sammasati. Samma nghĩa là 'chính, đúng,' và sati nghĩa là 'nhớ.' Sammasati đã được dịch là 'chính niệm-chú tâm đúng.' Nhưng trong trường hợp của sammasati, có thể nói rằng điều này không phải là mâu thuẫn.

‘Sammasati’ là tiếng Pali cho từ tiếng Phạn ‘samyak smriti’. Từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, sắc thái nhỏ liên tục thay đổi. ‘Samyak smriti’ là từ gốc. Và ‘samyak smriti’ nghĩa là 'nhớ cân bằng.' Trong tiếng Pali, nó trở thành ‘sammasati’. Cũng có nghĩa 'nhớ đúng’. ‘Nhớ lại’ các thứ khác có thể sai. Có hai loại nhớ lại, chính và tà.

‘Nhớ đúng’ liên quan tới bản thể riêng của bạn, khi bạn nhớ tới bản thân bạn. Khi bạn nhận biết về bản thân bạn đó là sammasati. Khi bạn ‘nhớ tới các thứ khác’ đó không phải là nhớ đúng. Bạn có thể nhớ cả nghìn lẻ một thứ, nhưng nếu bạn không nhớ tới bản thân bạn, việc nhớ của bạn là sai.

Nhưng khi nó được dịch là 'chú tâm,' thế thì toàn thể từ này đã lấy một nghĩa mới. Không thể nào có bất kì chú tâm sai được. Mọi chú tâm đều là đúng. Và chú tâm không ngụ ý bất kì cái gì liên quan tới tâm trí; nó đơn giản ngụ ý bạn có ý thức, tỉnh táo, nhận biết. Nếu bạn đang bước đi mà có chú tâm, điều đó nghĩa là bạn bước đi có ý thức. Nếu tôi chuyển động bàn tay tôi một cách chú tâm, nó nghĩa là tôi đang chuyển động nó một cách có chủ ý, không giống như robot.

(Từ: “Biến đổi từ trí thức sang chứng ngộ”)