GỐC RỄ VÀ HAM MUỐN VÀ TÂM TRÍ

Như vậy và Như lai - tathata và tathagata

Phật nhiều lần đã được hỏi, "Tại sao thầy phúc lạc thế, an bình thế? Ông ấy bao giờ cũng nói, "Điều như vậy là bản tính của nhận biết - tathata-như vậy."

Bây giờ câu trả lời của ông ấy phải được suy nghĩ một cách sâu sắc. Ông ấy nói, "Không có 'tại sao' cho nó - như vậy là hoàn cảnh. Cây là xanh và hoa là đỏ, và người được thức tỉnh là phúc lạc. Không có 'tại sao' cho điều đó."

Nhưng mọi người cứ hỏi đi hỏi lại mãi.... Tôi nghĩ ông ấy phải đã được hỏi cùng câu hỏi này hàng nghìn lần bởi những người khác nhau. Mọi người có thể có vẻ khác nhau từ bên ngoài, nhưng sâu bên dưới tất cả họ đều là vô ý thức, cho nên cùng câu hỏi nảy cứ nảy sinh đi nảy sinh lại từ tâm trí vô ý thức của họ: "Tại sao? Phải có lí do nào đó chứ. Thầy đã khám phá ra kho báu nào đó sao? Thầy đã tìm thấy viên kim cương Kohinoor nào đó sao? Thầy đã tìm thấy giả kim thuật nào đó để cho thầy có thể biến đổi kim loại cơ sở thành vàng sao? Thầy đã tìm ra bí mật nào đó mà có thể làm cho thầy thành bất tử sao? Tại sao thầy phúc lạc thế?"

Những người đang hỏi đều đang nói cái gì đó về bản thân họ; họ không thực sự hỏi tại sao Phật phúc lạc - họ không thể hiểu được Phật - họ chỉ biết bản thân họ. Họ biết họ khổ và rằng khổ của họ có nguyên nhân, và thỉnh thoảng họ cảm thấy hạnh phúc, hạnh phúc đó cũng do cái gì đó gây ra. Bạn trúng xổ số và bạn hạnh phúc; không có xổ số làm sao bạn có thể hạnh phúc? Và Phật đã không trúng xổ số nào. Thực ra ông ấy đã từ bỏ cung điện và vương quốc và mọi của cải. Mọi người phải đang đi tìm kiếm, cố tìm ra: "Phải có cái gì đó mà thầy đã tìm ra, điều thầy đang che giấu và không nói với chúng ta. Nó là gì? Sao thầy có vẻ hạnh phúc thế?"

Prabhu Maya đã hỏi tôi một câu hỏi - cùng câu hỏi mà chư phật bao giờ cũng được hỏi, lại đang được hỏi đi hỏi lại ở đây nữa. Cô ấy hỏi, "Osho ơi, gần đây tôi đang khám phá ra cái rởm đằng sau nụ cười đôi khi tôi phô ra. Bây giờ tôi tự hỏi về thầy - cùng bộ mặt ấy, cùng nụ cười đó mọi sáng, hết năm nọ tới năm kia. Nó có là thực không?"

Tôi có thể hiểu được câu hỏi của cô ấy vì bất kì khi nào cô ấy mỉm cười, cô ấy biết nó là rởm, và tôi thường xuyên mỉm cười. Một cách tự nhiên, hết năm nọ tới năm kia, nó phải là rởm; bằng không phải có nguyên nhân ẩn kín nào đó cho nó điều không thấy được với bạn. Hoặc nó là rởm hoặc tôi đã khám phá ra cái gì đó mà tôi không nói cho bạn, mà tôi đang che giấu với bạn.

Ngay cả Ananda, đệ tử thân cận nhất của Phật, một hôm nào đó đã hỏi khi họ đang bước đi qua một khu rừng. Hôm đó là mùa thu và lá rụng từ cây xuống và cả khu rừng đầy những lá khô và gió thổi những lá đó bay tung tạo nên tiếng xào xạc của lá khô bay đây đó. Họ đang đi qua khu rừng và Ananda đã hỏi Phật, "Thưa thầy, một câu hỏi cứ còn dai dẳng. Tôi đã kìm nén nó, nhưng tôi không thể kìm nén nó được thêm nữa. Và hôm nay chúng ta có một mình; những người đi theo khác đã tụt lại sau cho nên không ai sẽ biết rằng tôi đã hỏi thầy. Tôi không muốn hỏi nó trước những người khác. Câu hỏi của tôi là: Thầy có nói cho chúng tôi mọi điều thầy đã khám phá ra hay thầy vẫn còn giấu cái gì đó? - vì điều thầy nói cho chúng tôi không làm sáng tỏ về phúc lạc của thầy, an bình của thầy. Dường như thầy đang che giấu cái gì đó."

Và Phật cười và ông ấy giơ bàn tay nắm cho Ananda và hỏi, "Ananda, ông thấy nó là cái gì?"

Ananda nói, "Vâng, tôi có thể thấy nó là bàn tay nắm - bàn tay thầy khép lại."

Phật nói, "Phật không bao giờ giống bàn tay nắm." Ông ấy mở bàn tay ra và nói, " Phật giống như bàn tay mở - ông ấy không che giấu cái gì. Không có gì để che giấu! Ta đã nói mọi thứ, ta tuyệt đối mở."

Ananda vẫn khăng khăng, "Nhưng chúng tôi không thể giải thích được phúc lạc thường xuyên của thầy - và đã từng quan sát thầy hết ngày nọ tới ngày kia. Ban ngày thầy phúc lạc, ban đêm khi thầy đi ngủ thầy phúc lạc. Mặt thầy dường như hồn nhiên thế ngay cả trong giấc ngủ. Ngay cả trong giấc ngủ thầy có vẻ an bình thế, thanh thản thế, yên tĩnh thế, bình thản thế, dường như không mơ nào diễn ra bên trong thầy. Thầy bao giờ cũng là cái ao tĩnh lặng không gợn sóng. Làm sao điều đó là có thể được? Tôi cũng đã cố gắng, nhưng tôi chỉ có thể làm được chút ít và thế rồi tôi cảm thấy mệt."

Từ như lai - tathagata bắt nguồn từ cùng từ tôi đã dùng chỉ mới vài khoảng khắc trước: tathata-như vậy. Phật nói, "Ta là an bình vì đây là tính như vậy của ta, tathata của ta." Hỏi ông ấy bất kì cái gì và ông ấy bao giờ cũng nói, "Đât là bản tính của ta, tathata-như vậy của ta." Dần dần, dần dần điều đó trở nên được biết tới cho các đệ tử của ông ấy rằng tathata là từ quan trọng nhất của ông ấy, từ khoá của ông ấy. Do đó ông ấy được gọi là tathagata - như lai: người sống trong tính như vậy, người sống bây giờ và không biết tới thời gian khác, người sống ở đây và không biết tới chỗ khác.

Nếu bạn cũng có thể ở đây và bây giờ,

Nó mở ra cánh cửa của chân lí điều dẫn tới khu vườn của như lai - tathagata. Thiền sinh thực bỏ qua các cành và lá, và nhắm tới rễ.

Rễ của khổ của bạn là gì? Tâm trí hướng đích này. Rễ của khổ của bạn là gì? Việc chạy trốn thường xuyên này vào trong các mục đích. Rễ của khổ của bạn là gì? Tâm trí bạn là rễ của khổ của bạn. Nhưng bạn không bao giờ chặt rễ; bạn liên tục xén cành, bạn liên tục tỉa lá. Và nhớ, bạn càng tỉa lá và cành, tán lá sẽ càng dầy hơn, cây sẽ trở nên mạnh hơn.

Tôi đã khai tâm cho hơn một trăm nghìn sannyasin và tôi đã từng dạy thiền trong hai mươi năm cho hàng triệu người, nhưng không một người nào đã tới với câu hỏi rễ để hỏi. Tất cả họ tới với "Làm sao chặt cành này?" và "Làm sao tỉa lá này?" Ai đó nói, "Tôi đang khổ từ giận. Tôi phải làm gì với nó?" Và ai đó nói, "Tôi đang khổ từ tham quá nhiều. Tôi phải làm gì về nói? Làm sao tôi có thể bỏ được tham?" Ai đó đang khổ từ ghen và ai đó từ cái gì đó khác - và đây toàn là cành và lá. Không ai tới và nói, "Tôi đang khổ từ tâm trí của tôi. Làm sao tôi phải gạt bỏ nó đi?" Và đó là câu hỏi rễ.

Ngày bạn thấy rễ, mọi sự là rất dễ dàng. Chặt rễ và toàn thể sự việc khô héo đi theo cách riêng của nó. Giận và tham và dâm dục và ghen và sở hữu - mọi thứ biến mất.

Nhưng bạn không muốn chặt rễ. Bạn đang sống trong cuộc sống rất ngược đời: bạn liên tục tưới nước cho rễ, bạn liên tục huấn luyện và cải thiện tâm trí bạn, bạn liên tục làm cho tâm trí bạn được thông tin, được nuôi dưỡng, và mặt khác bạn liên tục ham muốn rằng sẽ ít có giận hơn, ít tham vọng hơn, ít tham hơn, ít bản ngã hơn. "Làm sao là khiêm tốn?" bạn hỏi. Và bạn liên tục cấp nước và bạn liên tục chăm bón cho rễ và bạn liên tục cắt lá. Bạn cắt một lá và ba lá sẽ tới thế vào chỗ của nó. Cây lập tức chấp nhận thách thức của bạn và thay vì mọc ra một lá nó đem tới ba lá!

Từ "Bước trong Thiền, ngồi trong Thiền", Ch.10