Hyakujo nói, "Vịt trời đấy." Basho nói, "Nó ở đâu?" Hyakujo nói, "Nó đã bay mất rồi.." Basho cuối cùng véo mũi Hyakujo một cái thật đau. Hyakujo kêu lên đau đớn. Basho nói, "Đó, làm sao nó có thể bay mất được?"

BASHO - THIỀN SƯ VỚI PHẨM TÍNH ĐA CHIỀU

- Khi Basho ở ngoài đi dạo cùng Hyakujo ông ấy thấy một con vịt trời bay qua.

Basho nói, "Nó là cái gì?"

Hyakujo nói, "Vịt trời đấy."

Basho nói, "Nó ở đâu?"

Hyakujo nói, "Nó đã bay mất rồi.."

Basho cuối cùng véo mũi Hyakujo một cái thật đau. Hyakujo kêu lên đau đớn.

Basho nói, "Đó, làm sao nó có thể bay mất được?"

Basho có sự kính trọng vô cùng trong tim tôi (Osho - diễn giả). Ông ấy không chỉ là một nhà huyền môn, một thầy, ông ấy cũng là nhà thơ, hoạ sĩ, nhà điêu khắc; ông ấy là hiện tượng sáng tạo. Không ai có thể so sánh được với ông ấy khi có liên quan tới nhân cách đa chiều của ông ấy.

Bồ đề đạt ma là đỉnh vĩ đại nhất nhưng ông ấy là một chiều. Basho không phải là đỉnh vĩ đại đó nhưng ông ấy có phẩm chất vĩ đại khác đó là tính đa chiều của ông ấy. Cũng như Bồ đề đạt ma là duy nhất thì Basho cũng vậy. Phát biểu của ông ấy phải được lắng nghe rất chăm chú cẩn thận. Ông ấy nói như Basho đang phải nói - ông ấy là chính bản chất của Thiền.

Nếu Bồ đề đạt ma là người sáng lập thế thì Basho là đoá hoa. Ông ấy có hương thơm mà chỉ hoa mới có thể có. Hương thơm đó được biểu lộ trong thơ của ông ấy, trong phát biểu nhỏ bé của ông ấy, trong mọi cử chỉ của ông ấy. Ngay cả trong bài nói thường của mình với mọi người ông ấy cũng không thể khác hơn Basho.

Giai thoại nhỏ này chắc đã bị quên đi mất nếu Basho mà không có đó. Không có gì mới trong nó nhưng Basho cho nó nghĩa mới. Không có gì triết lí hay huyền môn trong nó, nhưng Basho làm nó thành điều huyền bí. Bạn sẽ phải nhận biết rất im lặng để xem thầy vĩ đại là gì....

Bồ đề đạt ma rất thô. Ông ấy ngửi đất khi mây mưa đầu tiên tới - và mùi thơm của đất. Basho tinh tế hơn nhiều, có lẽ là Thiền sư tinh tế nhất mãi cho tới giờ. Tinh tế của ông ấy là trong tính không gian thiền, có văn hoá. Từ tính không gian đó nhiều hoa đã nở trên thế giới. Không thành vấn đề bất kì chỗ nào ông ấy ở và bất kì cái gì đang diễn ra, Basho sẽ làm cho nó thành trạng thái Thiền của sự việc. Tính duy nhất đó sẽ không được tìm thấy lần nữa.

(Từ: “Bao giờ cũng ở đây và bây giờ”)